Qazaq AI Research University — Орталық Азиядағы алғашқы AI-Enabled университет ашылды
Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Astanaда өткен AI & Digital Bridge 2026 халықаралық форумы аясында Орталық Азиядағы алғашқы AI-Enabled университет — Qazaq AI Research University (QAIRU) оқу орнын ресми түрде ашты. Университет білім беру мен ғылымды AI+X моделі арқылы өндірістің нақты сұранысына бағыттайтын болады.
Qazaq AI Research University туралы негізгі деректер
Университет 2025 жылғы 1 қазан күні Жасанды интеллектіні дамыту жөніндегі кеңестің тапсырмасымен құрылды. QAIRU 29 сәуірде мемлекеттік лицензия алып, 15 мамырда AI+X моделі бойынша эксперименттік алаң мәртебесіне ие болды; 18 мамырда институционалдық аккредиттеуден өтті.
1 қыркүйектен бастап алғашқы студенттер қабылданды. Қазіргі таңда QAIRU-да 528 студент білім алуда: 391 бакалавр (оның ішінде 294 мемлекеттік грант негізінде), 32 магистрант пен 105 ұлттық компания қызметкері MBA AI+X бағдарламасы бойынша оқиды. Кампус 3 500-ден астам білім алушыға қызмет көрсете алады.
Оқу бағдарламалары мен білім беру моделі
Бакалавриатта «Artificial Intelligence and Machine Learning» және «Physical AI» бағдарламалары оқытылады. Магистратурада өнеркәсіптік AI-жүйелер, қауіпсіздік, ұшқышсыз жүйелер, бизнес-талдау және цифрлық құқық бағыттары бойынша бес бағдарлама іске асырылуда. QAIRU білім беру жүйесінің негізінде AI+X қағидаты — жасанды интеллектіні нақты саланың сараптамасымен ұштастыру жатыр.
Оқыту жобалық тәсілге негізделіп, студенттер алғашқы курстан бастап өздерінің AI өнімдерін жасап, оларды оқу барысында жетілдіреді. Бұл білім беру процесі ғылыми зерттеу мен өнеркәсіптің нақты тапсырмаларымен тікелей байланысты жүргізіледі.
Инфрақұрылым, зерттеу және стандарттар
Университеттің цифрлық моделінің негізі — оқыту, зерттеу және басқаруды бір ортаға біріктіретін QAIRU OS платформасы. Жүйе жеке білім беру траекторияларын қалыптастырып, зерттеушілерге деректер мен есептеу ресурстары арқылы жұмыс істеуге мүмкіндік береді.
QAIRU-де NVIDIA H200 негізіндегі жеке AI-инфрақұрылым орнатылып, модельдерді әзірлеу мен ғылыми зерттеу үшін пайдаланылады. ҚР Ғылым және жоғары білім министрлігінің қолдауымен әзірленген QAIRU AI-Enabled University стандарты цифрлық инфрақұрылым, жүйелер сапасы, қауіпсіздік, этика және тәуекелдерді басқару талаптарын айқындайды; қазір оның әдістемесі Oxford Insights сараптамасынан өтуде.
Халықаралық және өндірістік серіктестіктер, келешек жоспарлар
QAIRU жетекші шетелдік оқу орындарымен және зерттеу орталықтарымен ынтымақтастық орнатты. 2027 жылдан бастап Shanghai Jiao Tong University мен Tsinghua University-пен қос дипломдық бағдарламалар іске қосылуы пысықталуда. Сонымен қатар Carnegie Mellon University, Shanghai Innovation Institute, Хельсинки университеті, Tsinghua Shenzhen International Graduate School-пен әріптестік бар; Hong Kong University of Science and Technology, Stanford University және Northeastern University профессорларын тарту жоспарлануда.
Технологиялық компаниялармен де бірлескен бағдарламалар әзірленуде: Google, Huawei, Samsung оқу бағдарламаларына интеграцияланған сертификацияларды енгізуде; NVIDIA-пен бірлесіп өңірлік NVIDIA Deep Learning Institute орталығы құрылуда. Lenovo оқу үдерісін интеллектуалды талдау жүйесін, Skyworker ұшқышсыз авиация саласында кадр дайындау және басқару жүйелерін дамыту жобаларын іске асыруда.
Ұлттық масштаб және AI+X консорциумы
Келесі кезеңде QAIRU AI+X моделін ұлттық деңгейде тарату, жетекші жоғары оқу орындарын біріктіретін AI+X консорциумын құруды жоспарлап отыр. Пилоттық бағыттар: «AI және білім беру», «AI және машина жасау», «AI және ауыл шаруашылығы», «AI және көлік техникасы» — өңірлік және салалық серіктестермен бірге іске асырылатын болады.
Консорциум кезең-кезеңімен жоғары оқу орындарын олардың салалық мамандануына және өңірлік экономиканың қажеттіліктеріне қарай қосып, өңірлік құзырет орталықтарының желісін қалыптастыруға және нақты салалардың талаптарына сай білікті мамандар даярлауға ықпал етеді.
Дереккөз: gov.kz
