KIOGE 2026: Қазақстан мұнай өңдеу қуатын 39 млн тоннаға дейін ұлғайтады

KIOGE 2026 конференциясында ҚР Энергетика министрлігінің Мұнайды тасымалдау және өңдеу департаменті директоры Дәулет Арықбаев Қазақстан мұнай өңдеу қуатын кеңейтіп, жиынтық қуатты жылына 39 млн тоннаға дейін жеткізуді жоспарлап отырғанын хабарлады. Жобаларға зауыттарды кеңейту және жаңа ірі мұнай өңдеу әрі мұнай‑химия кешенін салу кіреді.

KIOGE 2026: жаңа кешен және мұнай өңдеу қуатын 39 млн тоннаға дейін ұлғайту жоспары

Жаңа мұнай‑химия кешенінің жылдық қуаты 10 млн тоннаға дейін болуы мүмкін. Энергетика министрлігі жобаны жеделдетіп, нысанды 2033 жылға дейін пайдалануға беруді көздеп отыр. Қазіргі кезеңде алдын ала техникалық‑экономикалық негіздеме дайындалып, төрт ықтимал өңірге салыстырмалы талдау жүргізіліп жатыр.

• Ықтимал алаңдар: Ұлытау, Атырау, Маңғыстау, Түркістан облыстары.
• Өңірді таңдау биылдың соңына дейін аяқталатын жоспарда.

Қолданыстағы зауыттардың қуатын 18 млн‑нан 29,2 млн тоннаға дейін ұлғайту шаралары

Қазіргі жоспар бойынша елдегі мұнай өңдеу қуаты 18 млн тоннадан 29,2 млн тоннаға дейін арттырылады. Негізгі жоба бағыттары мыналар:

• Шымкент МӨЗ: 2030 жылға қарай жылына 6 млн‑нан 12 млн тоннаға дейін ұлғайту; ТЭН‑ді CNPC‑нің Шығыс‑Қытай жобалау институты әзірлейді.
• Павлодар мұнай‑химия зауыты: 2031 жылға қарай 5,5 млн‑нан 9 млн тоннаға дейін ұлғайту жоспарда.
• Атырау МӨЗ: кезең‑кезеңімен 2028 жылға дейін 5,5 млн‑нан 6,7 млн тоннаға дейін көтеру және жөндеуаралық үш жылдық циклге көшу.

Мұнай өңдеуді қамтамасыз ету: тасымалдау инфрақұрылымы және экспорт жолдары

Мұнай өңдеу қуатын арттыру үшін тасымалдау инфрақұрылымын кеңейту қажет делінеді. Шымкент МӨЗ‑ін тұрақты шикізатпен қамтамасыз ету үшін Қазақстан–Қытай мұнай құбыры жүйесін кеңейту, бес жаңа мұнай айдау станциясын салу және 189 км лупинг тарту мәселелері қарастырылуда.

Сонымен бірге өткізу қабілетін арттыру бағытында:

• Кенқияқ–Атырау құбырының өткізу қабілетін жылына 15 млн тоннаға дейін ұлғайту,
• Кенқияқ–Құмкөл учаскесінің өткізу мүмкіндігін жылына 20 млн тоннаға дейін арттыру жоспарлануда.

Бұл жобаларды Қытай тарапымен паритет негізінде іске асыру мәселелері пысықталуда.

Бұдан бұрын Caspi Bitum зауытын кеңейту аяқталып, оның өңдеу қуаты жылына 1,5 млн тоннаға жеткізілді; жол битумының өндірісі жылына 750 мың тоннаға дейін ұлғайды. Сонымен қатар Jet A‑1 авиациялық керосинін өндіруді енгізу жоспарланады.

Экспорттық логистикаға қатысты Дәулет Арықбаев Қазақстанда өндірілетін мұнайдың шамамен 80%-ы сыртқы нарықтарға шығатынын айтты. Қазақстан мұнайының 80%-нан астамы Каспий Құбыр Консорциумы арқылы экспортталады. Қосымша бағыттар қатарында Атырау–Самара, Қытай бағыты және Ақтау порты арқылы Транскаспий халықаралық көлік маршруты мен ары қарай Баку–Тбилиси–Джейхан құбыры бар.

Дереккөз: gov.kz